Tegendraads Leiderschap ? In de bouw is juist schakelen nodig

In de bouw bestaat niet één vorm van leiderschap die altijd werkt. De afbeelding hierboven laat mooi zien hoeveel verschillende leiderschapsstijlen er in de loop der jaren zijn ontwikkeld. Van taakgericht en mensgericht leiderschap tot coachend, dienend en adaptief leiderschap.

In mijn dagelijkse praktijk herken ik vooral één ding: goed leiderschap betekent kunnen schakelen.

Op een bouwproject kan op maandagochtend behoefte zijn aan duidelijke taakgerichte sturing. De planning loopt achter, een levering komt niet en er moet snel een besluit worden genomen. Dan helpt het niet om eindeloos te overleggen. Er moet helderheid komen: wie doet wat en wanneer?

Een dag later kan dezelfde organisatie iets heel anders vragen. Een projectleider zit niet goed in zijn vel, een team werkt langs elkaar heen of een medewerker heeft juist behoefte aan meer verantwoordelijkheid. Dan werkt een coachende of mensgerichte aanpak beter.

Ook bij organisatieverandering zie ik dat terug. Wanneer een bedrijf groeit, professionaliseert of nieuwe werkwijzen invoert, kun je verandering niet alleen met procedures afdwingen. Mensen moeten begrijpen waarom iets verandert en zelf verantwoordelijkheid krijgen om daarin mee te bewegen.

Dat heb ik tijdens verschillende interim-opdrachten vaak ervaren.

Structuur, duidelijke processen en goede informatie zijn belangrijk. Maar uiteindelijk zijn het de mensen die het moeten doen.

Daarom probeer ik in mijn eigen manier van werken een aantal vormen van leiderschap te combineren:

• taakgericht wanneer duidelijkheid en tempo nodig zijn;

• coachend om mensen te laten groeien;

• situationeel omdat iedere medewerker en iedere situatie anders is;

• transformationeel wanneer een organisatie echt moet veranderen;

• dienend door mensen ruimte en vertrouwen te geven;

• adaptief wanneer omstandigheden onzeker of complex zijn.

Voor mij is leiderschap daarom niet: zo doe ik het altijd.

Het is eerder de vraag:

Wat heeft deze situatie, dit project en deze persoon nu nodig om verder te komen?

Daar zit volgens mij de kern.

In de bouw werken we met techniek, planning, geld en contracten. Maar het verschil tussen een gemiddeld en een sterk project wordt vaak gemaakt door iets veel minder tastbaars:

duidelijk leiderschap, vertrouwen en samenwerking.

En misschien is dat juist het mooie van ons vak: geen dag, project of team is hetzelfde.